قاصدک

-    امروز فهمیدم هر وقت چیزی رو نمی فهمم یا اینکه کمی ِ خواب دارم شوخ طبعینم گل می کنه وو کلی ملت رو از خنده روده بر می کنم.

-    دیروز فهمیدم چه راحت میشه با یه رفیق خوب دنیات رو عوض کنی و حتی یه جور دیگه فکر کنی. خب وقتی وقت نداشته باشی کتاب بخونی تا کلی تو افکار جور واجور غوطه بخوری و خودت رو به خشکی برسونی، چه بهتر که سوار قایق موتوریه رفیقت بشی و تا جایی که مسیرته و مسیرشه باهم برید.

-    پریروز فهمیدم چه ساده یک نظریه میتونه به حکم طلقی برای زندگی کسی بدل بشه بی اینکه کاملن فهمیده باشتش یا اینکه بدونه چه نقد هایی بهش شده و نظریه های قبل و بعدش چی بودن. که باید برحذر بود ازین معضل و ازین کسان.

-   چند روز پیش فهمیدم چقدر این روزها دلم می خواد تلویزیون نگاه کنم. حتی دیدن سریال “دلنوازان”. هرچند تنها با دیدن “دلنوازان” هست که میشه به قدر و منزلت سریال عهد بوق “پوآرو” با آن سبیل های لبه بالای خلاف عرفش واقف شد.

-   و با دیدن “دلنوازان” فهمیدم چطور رگ خواب ملت شده توپ فوتبال اهالی این سریال و خانم های فامیل چه رنج ها و کام ها که نمی کشند و نمی برند تا برسند به موعد مقرر روئیت خودشون در آینه ی روزمرگی هاشون. هرچند عاقبت نفهمیدم که این سریال های تلویزیونی هستند که آینه ی مردم اند، یا این مردم اند که آینه سریال ها شدند و آبشخور فکریشان آنجا شده.

-   و با روزمرگی فهمیدم اونقدر این غول بدترکیب دور و برم می پلکه و پیله به دورم بسته که حتی اگه بخوام هم نمی تونم بکل ازش فرار کنم و خلاصی پیدا کنم.

-   و هر دفعه با پا گذاشتن تو راه های فرار، به ناکجاهایی می رسم که بهترهمون می بینم قدم های کوچیکم رو پی بگیرم تا شاید روزمرگی خودش دست از سر ما برداشت. یا شاید دوستی پیدا شد که همیشه و همه جوره همراه و کمک دستت بود. شاید روزی فرصت کافی و ذهنی آزاد عایدم شد که دست از بذله گویی وردارم و جدی جدی غرق اندیشیدن به اندیشه بشم. بی اینکه به تلنگری ولو شم و کل درخت زندگیم رو با باد و بروت و خزع بلات کسی خشک کنم و از ریشه ساقط. و یا تو جنگلی ریشه بدوونم که نور بقدر کافی نداشته باشم تا قد بکشم و فلک را سقف بشکافم. یا اونقدر سنگینی همسایگان بی ریشه ام رو من سنگینی کنه که زودی از پا در بیام و بشم چوبی پوسیده که بدرد مورچگان هم نخورد.

 چه سوالی باید پرسید؟
سوالی که تنها در مورد ِ خلاء های ِ گذشته باشد؟
- خیر.

- سوالی که بدنبال ِ دنیای ِ جدیدی باشد؟
- نه لزومن.

- پس چه؟
- تو کیستی؟

- انسانی که می خواهد بداند.
- برای ِ چه می خواهی بدانی؟

- تا دنیایم را آباد سازم.
- آبادی ات در چیست؟

- نمی دانم.
- دنیایت چگونه است؟

- این را هم نمی دانم.
- تا بحال از خودت پرسیدی چی چیز هایی را می توانی بدانی؟

- خیر. بنظرم همه چیز را می شود دانست.
- پس چرا هنوز بعد از چندین هزار سال چیزهایی هست که ندانی؟

- نمی دانم. شاید چون عمرم قد نمی دهد که هم تمام ِ تاریخ را بخوانم. هم اینکه بخواهم از آن ها آینده را بدانم.
- آیا با دانستن ِ گذشته و آینده به مقصودت می‌رسی؟ تو حتی برای ِ دانستن ِ همین سوال نیاز داری عمری را صرف کنی. و آخر جای پاسخ گفتن به این سوال که جز آری یا خیر چیزی نیست، چندین مجلد بنویسی. اما پاسخت در آخر همان نمی دانم باشد.

- خوب شاید تو راست می گویی و همه چیز را نمی توان دانست. اما حالا ما چیزهایی می دانیم که دیروز نمی دانستیم.
- اما آیا هدفت فقط دانستن ِ مجهولات است؟
گفتی می خواهی دنیایت را بسازی. آیا ساخته ای؟ اینطور؟ تو حتی نمی دانی چه چیز بهتر از دیگریست.

- خوب تو بگو من چه کنم؟
- باید بدنبال ِ پاسخ ِ این باشی. چه سوالی باید پرسید؟ سوالی که دنیایت بهتر کند؟ بهتر بودن چیست؟ شاید اگر بدانی تو کیستی پاسخ ِ بهتر بودن بیابی. آن وقت حتی می توانی بدانی آیا دانایی بیشتر دنیایت را بهتر می کند؟ آیا همه چیز را باید دانست؟ حتی خیانت را؟ حتی دروغ را؟ حتی وحشی بودنت را؟ نمی دانم. اما همین را می‌دانم که همه چیز را نباید دانست.  چون همیشه فرصتی برای ِ تغییر هست. چون رازهای ِ ما سرمایه ی ماست. سرمایه ای که نظام ِ طبقاتی خاص ِ خود را می طلبد.

به بچه میگیم نماز اینجوری بخون، روزه اونجوری بگیر، چادر گلگلی سرت کن و با حجاب باش، و هزارتا قاعده دیگه اسلامی، که به نظرم تربیتی ِ پفکی که داخلش جز کاه و باد چیزی نیست. آخه قربون شکل ماهتون می خوای بچه تربیت کنی براش از بن اسلام بگو، به اقتضای سن و عقلش براش کتاب بخر کتابی که از اسلام بگه از دین های دیگه هم بگه. خونواده مسلمون آیا باید حتماَ فرزندی مسلمون داشته باشه؟ و آیا در واقعیت و تو بیرون همینطوره؟ هنوز نتونستیم اینو واسه خودمون حل کنیم که دین زوری نیست. دین بُن داره، ته داره، و امریه شخصی با نمودی اجتماعی نه امری اجتماعی با نمودی شخصی. درسته که جامعه با دین رو بهتر میشه اداره کرد، و اگر دین کمرنگ تر بشه، تزلزل هر حکومتی رو بهمراه داره، چه رسد به حکومت دینی. ولی خوب جای درست کردن ویترین بیایم و پایه رو قوی کنیم. انقد نگید مردم احمق اند و چیزی نمی فهمن. تسامح برای شروع درست نیست، تسامح رو بعد از اینکه کار از کار گذشته باید بکار برد و به دین این و اون خورده نگرفت. نه برای بچه ای که 4 سالشه. جای اجبار به حفظ کردن انواع و اقسام آیه و سوره آیا بهتر نیست بهش یاد بدیم دروغ نگه، ورزش کنه، شباشو زود بخوابه، به همه احترام بزاره، ولی حرف هر کسی رو قبول نکنه و راجع بهشون فکر کنه و هزارتا عادت خوب دیگه که لازمه زندگی درستِ و از هیپی بودن بچمون جلوگیری می کنه. آدم اگه آزادی انتخاب در موارد بزرگی که کل زندگیشو شکل میده، نداشته باشه هیچ رشدی نمی کنه، و تازه بعد چند ده سال به پوچی مطلق میرسه، اونوقته که اگه بهش بگی آقا جون تو که به هر کی و هر کس نا سزا می گی، دلیلی هم داری؟ چرا با یه چوب همرو میزنی و با یه جنگولک بازی فلان روحانی کل دین رو زیر سوال می بری؟ جوابی نمی گیری جز ناسزا شنفتن خودت و حالت تهوع طرفمون.
بچه هر چه بزرگتر میشه سوالاتش راجع به مسائل جنسی بیشتر میشه، جای حیاهای الکی و توخالی که نتیجه بدتری داره و بچه مجبوره جوابشو جای دیگه بگیره، شما جوابشو بده. شما بعنوان پدر و مادر رسالتتون اینه که شرایط رو براش محیا کنین، اگه دوست دارین پسرتون دکتر شه برید براش وسایل اسباب بازی پزشکی بگیرید، بزارید باهاش بازی کنه، در کنارش کتابای آناتومی بدن بگیرید و در کنار همه اینا اسباب بازی ها و کتاب های مرتبط با شغل های دیگه رو هم براش بگیرید. کاری کنید که شرایط انتخاب براش محیا باشه، شما تنها کارتون  رسوندن آگاهی باشه وو محیا کردن وسایل، نه اینکه جلو هر کس و هر کی و از همون موقع که بچه حرف زدن رو یاد گرفته هی دکتر دکتر کنین، اون موش آزمایشگاهی ما نیست که هرچی آرزویی که خودمون بهش نرسیدیم برای اون آرزو کنیم. و اونقدر بخوردش بدیم که چار برابرش رو بالا بیاره. باور کنین اینا اثرات سوء داره، ممکنه بچه علاقش بشه ولی استعدادش کافی نباشه، اونوقت سر خورده میشه. ممکنه بعد چند سال یک غرور کاذب بهش بده طوریکه انزوا اختیار کنه.

نهایتاَ یه چیز خیلی مهم دیگه ، اگه می خوای بچت دروغ نگه خودت دروغ نگو. اگه می خوای بچت پرخاش نکنه، تو پرخاش نکن، و اگه می خوای بچت شجاع باشه، بزرگ باشه، باعث افتخار باشه توام باش و اگه نمی تونی اقلکن اداشو در بیار. قوی باشو دعواهای زناشوئیتو جلو بچه نیارید، اون کوچیکه و فقط می خواد تقلید کنه و شکل بگیره و بعد اجرا کنه. اگه نکنی این کارو اونوقته که زندانامون پر میشه از این قسم بچه هایی که به همکلاسی هاوو هم محلیاش زد و خورد و چاقو کش راه می ندازن. اگه نمی تونی و از خرج تربیت درستشون بر نمیای دیگه هی براش داداشیو آبجی کوچیک نیار که وبال گردن همه باشه. بچه تربیت می خواد نه این که از سپیده تا شام ویلون کوچه و خیابون می کنیش که بادا باد ، فقط شب زنده بیاد خوبه بسشه.
مخلص کلوم اینه که « باید بچت رو بعنوان شخصی مستقل بپذیری که با وجود اینکه جسم و روح وخونش ار توست حق زندگیش از خودشه پس باید آزادی داشته باشه تا بارور شه، و تنها در مواقعی که ازتون کمک می خواد کمکش کنید. و طوری رفیقش باشید که به عنوان رفیق بیادو ازتون مشورت و پیشنهاد بخواد نه امر و نصیحت

اخلاق یعنی هماهنگی جزء با کل، و صداقت به عنوان اخلاقی ترین عنصر است که در معنی مطلقش محو شدن جزء در کل است.محو شدنی که انگار آدمی از هر آنچه در دنیای بیرون به عاریت گرفته ( مقامات والای اجتماعی، درجات عالی تحصیلی، تمکن ها و تجملات )، تهی شود و خود واقعی را به معرض عموم بگذارد. ولی لباسی دیگری هم هست که آن را می پوشاند و آن اخلاقیات دیگری چون عدم تهمت و افترا و فحاشی و خبر چینی و پچ پچ های در گوشی و الخ، می باشد. صداقت نابی که لختی از همه چیز حتی اخلاقیات را شامل شود، یعنی آن که خود را در اجتماع حل کنیم که نه رنگی از ما باقی بماند که با آن دیده شویم، نه طعمی که با آن چشیده شویم، و نه صدایی که با آن شنیده شویم. گویی عدم مطلق خواهیم شد. از آن طرف هم وقتی زرهی پوشیم که با آن نه توان مبارزه مان با محیط باشد، نه توان تخریب تارهای تنیده عنکبوت های سنتی که همه فکرمان را گرفته اند، سنگی خواهیم شد بی ریشه و در جایی سر بر افراشته که سایه اش روی همه سنگینی می کند که دست رد زدن بر سینه قوانین سوم نیوتن واهرمها و… ، کس را توان بر انداختن آن نباشد.
صداقت، ورّاجی نیست، و جامه ی راز دریدن نیست، بلکه مادریست برای اخلاق که بی فرزند مادر نیست، بنا براین گه گاه باید صداقت را با لبخندی خاموش در آمیخت تا آماج قهقهه و خشم و دلخوری دیگران نشد، و آن را جامه ای پوشاند سبز که هر آنچه در طیف نوری اطراف بدو می رسد تنها فرکانس نور سبز را شایسته پراکندن می داند. نه زرد سرد پاییزی و نه آبی سوزان تابستانی. تنها سبز بهاری.